Make your own free website on Tripod.com

يادگيري در ارتباط با سرطان:


 

سرطان يعني رشد ، تکثير و گاهي انتشار غير طبيعي سلولهي بدن. تمامي سرطانها داري الگوي رشد مهارگسيخته و تميل به جدا شدن از منشا اصلي و متاستاز هستند.

 

ديد کلي

جسم انسان از ميليونها ميليون سلول تشکيل شده است که در کنار هم ، بافتهيي مانند ماهيچه‌ها ، استخوان و پوست را مي‌سازند. اغلب سلولهي طبيعي بدن در پاسخ به تحريکاتي که از داخل و خارج بدن به آنها وارد مي‌شود، رشد و توليدمثل مي‌کنند و در نهيت مي‌ميرند. اگر ين فريند در مسير تعادل و صحيح خود اتفاق بيفتد ، بدن سالم مي‌ماند و عملکرد طبيعي خود را حفظ مي‌کند. اما مشکلات ، زماني شروع مي‌شود که يک سلول طبيعي دچار " جهش " و يا تغيير شده و به سلول سرطاني تبديل مي‌شود.
 

نحوه پيدايش سرطان

يک سلول طبيعي ممکن است بدون هيچ دليل واضحي به يک سلول سرطاني تبديل شود، ولي در اغلب موارد ، تبديل در اثر مواجهه مکرر با مواد سرطانزا مانند الکل و دخانيات صورت مي‌گيرد. شکل ظاهري و نيز عملکرد سلولهي سرطاني شده با سلولهي طبيعي تفاوت دارد. جهش يا تغيير يجاد شده در DNA يا ماده ژنتيکي سلول اتفاق مي‌افتد. DNA همان مسئول کنترل شکل ظاهري و عملکرد سلول است. وقتي DNA يک سلول تغيير مي‌کند، آن سلول با سلولهي سالم کنار خود تفاوت مي‌يابد و ديگر کار سلولهي طبيعي بدن را انجام نمي‌دهد. ين سلول تغيير يافته از سلولهي همسيه‌اش جدا مي‌شود و نمي‌داند چه زماني رشدش بيد به پيان برسد و بميرد. به عبارت ديگر سلول تغيير يافته از دستورها و علائم داخلي که سلولهي ديگر در کنترل آنها هستند، پيروي نمي‌کند و به جي هماهنگي با سلولهي ديگر خودسرانه عمل مي‌کند.
 

بدخيم شدن سرطان

وقتي سلول " جهش يافته " تقسيم می‌شود ، به 2 سلول جديد " جهش يافته " تبديل می‌گردد و ين فريند به همين ترتيب ادامه می‌يابد تا همان يک سلول موذي به توده‌ي از سلولها که تومور ناميده می‌شود، تبديل می‌گردد. گاهي ين تومورها ، خوش خيم بوده و رشد نمی‌کنند. ولي در صورتي که سلولهي تومور رشد کنند و تقسيم شوند و سلولهي طبيعي اطراف خود را از بين ببرند و به نقاط ديگر بدن هم دست‌اندازي کنند، تومور بدخيم محسوب می‌شود. بزرگترين خطر تومورهي بدخيم ، توانيي آنها در حمله به بافتهي سالم و پخش شدن در بدن است و ين همان متاستاز سرطان است. هر چه تومورها رشد کنند و بزرگتر شوند، جلوي رسيدن مواد غذيي و اکسيژن را به سلولهي سالم می‌گيرند و با پيشرفت سرطان ، سلولهي سالم می‌ميرند و عملکرد و سلامت بيمار از بين می‌رود. اگر جلوي ين فريند گرفته نشود، سرطان به مرگ می‌انجامد.
 

علائم هشدار دهنده سرطان

  • خونريزي غير طبيعي در هر نقطه از بدن.
  • پيديش هرگونه توده سفت سلولي در زير پوست، مثلا در سينه يا نقاط ديگر.
  • پيديش زخمي که به آساني بهبود نمی‌يابد (بويزه در اطراف زبان ، دهان و لبها).
  • سوء هاضمه دائمي
  • تغييراتي در وضع خالها يا زگيل از قبيل تغيير رنگ ، بزرگ شدن ، خارش ، دردناک شدن و يا خونريزي از آنها که به مدت طولاني ادامه يابد.
  • پيديش آشفتگي در اعمال روده‌ها يا مثانه که با درمانهي عادي بهبودي نيابد.
  • سرفه ، گرفتگي صدا و يا مشکل شدذن عمل بلع به مدت طولاني.

اگر هر يک از ين علائم فوق بيش از دو هفته ادامه يابد، بيد بيمار تحت بررسي تخصصي قرار گيرد. البته در بشتر موارد ين علائم حاکي از وجود سرطان نيستند.
 

انواع سرطانها

اغلب سرطانها به سه دسته عمده تقسيم می‌شوند:

 
  • کارسينوم : شامل سرطانهيي می‌شود که از سلولهيي که سازنده پوست هستند (مثل سرطان پوست) و يا ليه داخلي اعضا را می‌پوشانند (مثل سرطان ريه) و يا سازنده غدد هستند (مثل سرطان سينه) منشا می‌گيرد.

 
  • سارکوم : ين دسته سرطانهيي هستند که از بافت همبند مثل غضروف ، استخوان و ماهيچه منشاء می‌گيرند. از ينرو سرطان استخوان يا سرطان ماهيچه را در هر نقطه از بدن سارکوم می‌گويند.

 
  • لوسمي و لنفوم‌ها : شامل سرطانهيي است که از سلولهي تشکيل دهنده خون و سلولهي يمني منشاء می‌گيرند.

در کشورهي غربي ، سرطان پوست شيعترين سرطان است و پس از آن سرطان سينه ، ريه ، پروستات ، روده بزرگ ، مثانه و رحم قرار دارد.
 

راههي پيشگيري

پيشگيري اوليه از سرطان با اجتناب از عامل مسبب يا مصرف ماده‌ي که مانع از پيديش فريند بدخيمي می‌شود ، صورت می‌گيرد و شامل اقداماتي بري کاهش خطرات شيوه زندگي (اجتناب از توتون ، مصرف غذاهي کم چرب و غني از فيبر ، استفاده از کرم ضد آفتاب) و مصرف عوامل پيشگيري شيمييي است. عوامل پيشگيري شيمييي داروها يا ريز مغذيها (مواد معدني يا ويتامينها) هستند. عوامل زير نيز در پيشگيري از سرطانها موثرند.

 
  • عدم استفاده از مشروبات الکلي و دخانيات.
  • صرف غذاهيي که به صورت آب‌پز تهيه می‌شود.
  • عدم استفاده از غذاهيي که آثار سوختگي در آنها نميان است.

 
  • استفاده از سبزيجات و انواع ميوه‌ها
  • استفاده کمتر از گوشت قرمز
  • رعيت کامل امور بهداشتي

درمان

امروزه اکثر سرطانها درمان قطعي ندارند اما بري جلوگيري از رشد و پيشرفت آنها از روشهي جراحي ، پرتو درماني ، شيمي درماني ، هورمون درماني ، پيوند مغز استخوان و ... استفاده می‌شود. البته يافته‌هي جديد زيست شناسي سلولي تومور در روشهي درماني ترکيبي طي يک برنامه هماهنگ مورد بهره برداري قرار می‌گيرند.